Viti: Na Lutu ni Cakacaka ni Suka kei na Veisau e Gadrevi
Objective
Me vakadikevi na lutu ni cakacaka ni suka e Viti mai na 1996 ki na 2026, na icolacola ni Fiji Sugar Corporation, kei na veisau e gadrevi me vakabulai na cakacaka oqo ka bula kina e 20,000 na vuvale.
Methodology
Na vakadidike oqo e vakayagataka e tolu na itukutuku. Na imatai na itukutuku ni ChiniMandi ni veivosaki ni CEO ni FSC, Bhan Singh, ena mata ni Komiti ni Palamedi, ka vakamacalataka na dinau ni $310 na milioni kei na leqa vakailavo ni kabani. Na ikarua na itukutuku ni ChiniMandi ni Labasa Mill ena 2026, ka vakayagataka na itukutuku ni FBC News, Fiji Sun kei The Fiji Times.
Na ikatolu na vakadidike vakacakacaka ni Frontiers in Sustainable Food Systems ni Epereli 2026, ka vakadikeva na draki, na itovo ni veiliutaki kei na sala ni veisau ni cakacaka ni dovu. Na iwiliwili ni vakarautaki, dinau kei na iwiliwili ni TCTS e vakatauvatani ena vica na itukutuku.
Findings
Na cakacaka ni suka e Viti, ka a tu na ivakarau ni bula vakailavo ni matanitu, e sa lutu vakalevu. Na kena vakarautaki e lutu sobu sara mai na 4.4 na milioni na tani ena 1986 ki na 1.4 na milioni na tani ena 2024, ka 63 na pasete na lutu mai na kena vinaka duadua. Ena 2025, na FSC e vakatotolo 1.467 na milioni na tani ka vakarautaka 111,035 na tani ni suka, ka vakaraitaka na iwiliwili ni 13.2 na tani ni dovu ki na dua na tani ni suka, ka ca sara mai na 10 ki na
Key Assumptions
- •Na icolacola ni Fiji Sugar Corporation kei na Minisita ni Teitei e dodonu me vaka e vakamacalataki ena itukutuku.
- •Na iwiliwili ni 2026 e sega ni vakacavari, ka rawa ni veisau ni oti na kena vakacavari na vakatotolo ni yabaki.
- •Na vakadidike ni Frontiers ni 2026 e dodonu me baleta na gauna ni vakatotolo.
Limitations
- •Na iwiliwili ni 2026 e sega ni vakacavari, ka rawa ni veisau ni oti na vakatotolo kece.
- •Na vakadidike ni Frontiers e vakayagataka na itukutuku mai na 2013 ki na 2024, ka sega ni okati kina na yabaki 2025 kei 2026.
- •Na vakadidike oqo e vakayagataka na itukutuku ni tabana kei na vakadidike vakacakacaka, ka sega ni vakadidike ena vanua.
Discussion
Discussion (1)
Na cakacaka ni suka e sa sega ni rawa ni vakararavi tiko ga ena ivakarau makawa, e dodonu me vakadeitaki na veisau ni itei me rawa ni rawati kina na veika e gadrevi ena makete ni vuravura nikua. Sa dodonu me tarogi se vakaevei na kena cakacakataki na veisau ni itei oqo me kakua ni vakaleqa na bula ni 20,000 na vuvale ka se ra vakararavi tiko ga kina?
Share
Evaluation Scores
Data Sources
ChiniMandi: Fiji Sugar Corporation debt climbs to $310 million as production decline deepens financial pressure
news
Reliability: 80%
Accessed: Nov 16, 2026
ChiniMandi: Fiji: Labasa sugar mill falls short of 2026 crushing target
news
Reliability: 80%
Accessed: Nov 16, 2026
Frontiers in Sustainable Food Systems: Climate exposure, institutional constraints, and transformation pathways in Fiji's sugarcane industry
academic
Reliability: 90%
Accessed: Nov 16, 2026
