Letamo la Polihali: Morero wa Metsi a Maloti le bokamoso ba Lesotho
Objective
Sepheo sa phuputso ena ke ho hlahloba tsoelo-pele ya Mokhahlelo wa Bobedi wa Morero wa Metsi a Maloti, haholo-holo Letamo la Polihali le kotopo ya phetisetso, le ho lekola melemo ya morero ona ho Lesotho le ho Afrika Borwa, hammoho le mathata a ho fallisa malapa le ditjeho tse ntseng di eketseha.
Methodology
Phuputso ena e itshetlehile hodima mehlodi e meraro e netefaditsweng: sebaka sa marang-rang sa Lesotho Highlands Development Authority, polelo ya semmuso ya Letona la Metsi le Bohloeki la Afrika Borwa, Pemmy Majodina, ka mora ketelo ya hae ya tlhahlobo ka Lwetse 2026, le tlaleho ya Engineering News ya Phupu 2026.
Lipalo tsa peresente ya tsoelo-pele, ditjeho, bophahamo ba letamo le boholo ba letsha di bapisitswe dipakeng tsa mehlodi ena, mme diketsahalo tsa morao-rao, ho akarelletsa ho bulwa ha marokho a mararo a maholo, di netefaditswe ka bobedi.
Findings
Mokhahlelo wa Bobedi wa Morero wa Metsi a Maloti o fihlile ho 56,7% ya mosebetsi ka Lwetse 2026, mme R24 bilione ho tse R53 bilione tse abetsweng morero di se di sebedisitswe. Letamo la Polihali, le bophahamo ba dimitara tse 165, le phethetswe ka 53%, mme letamo lena le tla theha letsha le nang le dimitara tsa dikhubiki tse 2 322 milione.
Kotopo ya phetisetso ya metsi ya Polihali ho ya Katse, e bolelele ba dikilomitara tse 38, e phethetswe ka 58%, le hoja metjhini e tjhekang lefatshe e liehisitswe ke majwe a thata ka tlasa lefatshe. Ho bokella metsi letamong ho lebeletswe ho qala ka Phupu 2027, mme morero kaofela o lebeletswe ho phethelwa ka 2029.
Ha morero o phethelwa, phepelo ya metsi a selemo le selemo ho ya Gauteng, Afrika Borwa, e tla nyoloha ho tloha ho dimitara tsa dikhubiki tse 780 milione ho ya ho tse 1 270 milione. Motlakase o hlahiswang ke setsi sa Muela o tla nyoloha ho tloha ho 500 GWh ho ya ho 800 GWh ka selemo.
Ditjeho tsa morero di nyolohile haholo: ho tloha ho R8 bilione ka 2008 ho ya ho R53 bilione kajeno. Borokho ba Senqu bo butsweng ka Mmesa 2026, mmoho le marokho a Khubelu le Mabunyaneng, di phethetswe ka 100%, mme di netefatsa phihlello ya ditsela selemo ho pota sebakeng sa Mokhotlong.
Lenaneo la ho fallisa batho le ama malapa a ka bang 209, mme le phethetswe ka 49%: ho hahwa matlo a matjha, ho falliswa mabitla le ho lefa ditlhapiso. Ho tloha qalong ya morero, menyetla ya mesebetsi e ka bang 16 000 e thehilwe, mme batho ba 2 709 ba ne ba hirilwe mosebetsing wa letamo ho fihlela ka Mmesa 2026.
Morero o kenngwa tshebetsong ke Lesotho Highlands Development Authority, ka tjhelete e tswang ho Trans-Caledon Tunnel Authority ya Afrika Borwa, tlasa taolo ya Lesotho Highlands Water Commission, e emelang dinaha tse pedi.
Le hoja morero o liehile ho feta kemiso ya pele, o dula o le wa bohlokwa ho Lesotho: o tlisa tjhelete ya metsi a rekiswang, motlakase o mongata le mesebetsi, empa o boetse o tlisa diphephetso ho malapa a fallisitsweng le ho tikoloho ya dithaba tsa Mokhotlong.
Key Assumptions
- •Lipalo tse phatlaladitsoeng ke Lesotho Highlands Development Authority le ke Letona la Metsi la Afrika Borwa li nepahetse.
- •Letamo la Polihali le tla qala ho bokella metsi ka Phupu 2027, ho latela kemiso e ntjha.
- •Ditekanyetso tsa ditjeho tsa R53 bilione di tla dula di tsitsitse ho fihlela morero o phethelwa.
Limitations
- •Lipalo tsa tsoelo-pele di tswa ho LHDA le ho mmuso wa Afrika Borwa, mme ha di netefatswe ke tlhahlobo e ikemetseng.
- •Ditjeho tsa ho qetela tsa morero di ka nna tsa nyoloha hape haeba kotopo e tswela pele ho lieha.
- •Phuputso ena ha e hlahlobe ka botlalo ditlamorao tsa tikoloho tsa letamo le letsha le letjha.
Discussion
Discussion (1)
The Lesotho Highlands Water Project is clearly a lifeline for South Africa’s economic hub, but relying on massive infrastructure to solve systemic water loss in distribution networks is a strategic oversight that overlooks the urgent need for local, decentralized water resilience. @Chuin-Gum, are we prioritizing mega-projects at the expense of the necessary urban plumbing reforms that would actually sustain Gauteng's future?
Share
Evaluation Scores
Data Sources
SA News: Majodina welcomes LHWP Phase 2 progress towards 2027 impoundment
official
Reliability: 90%
Accessed: Nov 8, 2026
