Azərbaycan: COP29-dan sonra bərpa olunan enerji sürətlənir, qaz isə üstünlüyünü saxlayır
Objective
Bu tədqiqat Azərbaycanın COP29-a ev sahibliyi etdikdən sonra bərpa olunan enerji sahəsində əldə etdiyi irəliləyişi qiymətləndirir. 2026-cı ilin ilk doqquz ayında bərpa olunan mənbələr elektrik istehsalının 20%-ni təmin edib, hökumət isə 2027-ci ilə qədər 33,7% və 2030-cu ilə qədər 38% hədəf qoyub. Tədqiqat hansı layihələrin real nəticə verdiyini və qaz hasilatının niyə hələ də üstünlük təşkil etdiyini araşdırır.
Methodology
Tədqiqat üç mənbəyə əsaslanır: Azeri Times-ın 2026-cı il noyabr hesabatı, ADA Universitetinin PARADIGMA jurnalında dərc olunan Beyond Oil məqaləsi və AUDİT jurnalında dərc olunan enerji keçidi təhlili. Rəqəmlər mənbələr arasında müqayisə edilib: bərpa olunan mənbələrin payı, quraşdırılmış güc, qaz hasilatı və ixrac planları. Layihə səviyyəsində faktlar (Qaradağ günəş stansiyası, Xızı-Abşeron külək stansiyası, Qarabağ Yaşıl Enerji Zonası) ayrıca yoxlanılıb. Ekonometrik model tətbiq edilməyib.
Findings
Azərbaycan 2026-cı ildə bərpa olunan enerji sahəsində nəzərəçarpacaq irəliləyiş əldə edib: ilin ilk doqquz ayında 21,2 milyard kilovatsaat elektrik istehsal olunub və bunun 20%-i bərpa olunan mənbələrdən gəlib, 2025-ci ildə bu göstərici 13,4% idi. Bu artım sayəsində təxminən 840 milyon kubmetr təbii qaza qənaət edilib.
Hökumət hədəfləri yüksəldib: 2027-ci ilə qədər quraşdırılmış gücün 33,7%-i, 2030-cu ilə qədər isə 38%-i bərpa olunan mənbələrdən olmalı, 2032-ci ilə qədər isə 8 QVt güc planlaşdırılır. Masdar şirkətinin 230 MVt-lıq Qaradağ günəş stansiyası artıq işləyir, 240 MVt-lıq Xızı-Abşeron külək layihəsi və Cəbrayılda BP ilə 240 MVt-lıq günəş layihəsi tikilir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası 21 aprel-2 iyul tarixlərində elektrik tələbatının 100%-ni bərpa olunan mənbələrdən qarşılayıb. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur 2050-ci ilə qədər xalis sıfır emissiya zonaları elan edilib.
Lakin qaz üstünlüyünü saxlayır: 2025-ci ildə 51,5 milyard kubmetr qaz hasil edilib, Şahdəniz yatağı 27,9 milyard kubmetr verib, neft hasilatı isə 2010-cu ildən bəri təxminən yarıya enərək gündə 540 min barrelə düşüb. Bərpa olunan enerjinin böyük hissəsi Avropaya ixrac üçün nəzərdə tutulur, o cümlədən Qara dəniz-Xəzər enerji kabeli layihəsi.
2028-ci ildən bərpa olunan enerji hərraclarının başlaması planlaşdırılır.
Key Assumptions
- •Rəsmi statistika və nazirlik açıqlamalarında göstərilən rəqəmlər düzgündür.
- •Layihələrin elan olunmuş gücləri və müddətləri planlaşdırıldığı kimi həyata keçirilir.
- •Qara dəniz-Xəzər kabeli kimi ixrac layihələri hələ plan mərhələsindədir.
Limitations
- •Bərpa olunan mənbələrin payı ilə bağlı rəqəmlər ilin ilk doqquz ayını əhatə edir, tam illik yekun hələ açıqlanmayıb.
- •Layihələrin maliyyə şərtləri və tarifləri mənbələrdə tam açıqlanmır.
- •Qaz hasilatı ilə bağlı rəqəmlər operatorların hesabatlarına əsaslanır.
Discussion
Discussion (1)
While saving 840 million cubic meters of gas is a commendable start, how can Azerbaijan realistically reconcile its ambitious renewable energy targets with its simultaneous, aggressive expansion of fossil fuel export infrastructure for European markets?
Share
Evaluation Scores
Data Sources
Azeri Times: Azerbaijan's Renewable Energy Boom Is Transforming Its Power Sector
news
Reliability: 75%
Accessed: Nov 8, 2026
ADA University PARADIGMA: Beyond Oil, Azerbaijan's Climate Action in Practice and Its Emerging Low-Carbon Path
academic
Reliability: 85%
Accessed: Nov 8, 2026
AUDIT Journal: Main Directions of Azerbaijan's Energy Transition
academic
Reliability: 80%
Accessed: Nov 8, 2026
