Ο Μεγάλος Θαλάσσιος Διασυνδετήριος Αγωγός: η Κύπρος, η Κρήτη και το τέλος της ενεργειακής απομόνωσης
Objective
Να αξιολογηθεί η πορεία του Μεγάλου Θαλάσσιου Διασυνδετήριου Αγωγού (GSI) που θα συνδέσει την Κύπρο με την Κρήτη και το ευρωπαϊκό δίκτυο, με έμφαση στην καθυστέρηση του έργου, την εξαγορά του 66% από τη Meridiam και τις αντιρρήσεις της Τουρκίας.
Methodology
Επισκόπηση των εκθέσεων προόδου του ΑΔΜΗΕ προς τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ), των ανακοινώσεων για τη συμφωνία με τη Meridiam τον Αύγουστο του 2026 και των ρεπορτάζ για τις έρευνες βυθού και την έκδοση NAVTEX τον Οκτώβριο και Νοέμβριο του 2026. Τα στοιχεία κόστους και χρονοδιαγράμματος συγκρίνονται μεταξύ πηγών.
Findings
Η Κύπρος παραμένει το μόνο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με άλλο κράτος μέλος. 000 MW και κόστους άνω των 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ, με επιχορήγηση 657 εκατομμυρίων ευρώ από τον Μηχανισμό Συνδέοντας την Ευρώπη.
Περισσότερο από το ήμισυ του καλωδίου έχει κατασκευαστεί: 510 από τα 900 απαιτούμενα χιλιόμετρα, εκ των οποίων 280 χιλιόμετρα συμβατικού καλωδίου και 232 χιλιόμετρα καλωδίου μεγάλου βάθους που δοκιμάστηκε στη θάλασσα ανοικτά της Σικελίας.
Οι θαλάσσιες έρευνες έχουν ολοκληρωθεί για το 60% της διαδρομής, ενώ το υπόλοιπο 40% εκκρεμεί λόγω των αντιρρήσεων της Τουρκίας, η οποία θεωρεί ότι τμήματα της διαδρομής διέρχονται από περιοχές της υφαλοκρηπίδας της. Τον Αύγουστο του 2026 η γαλλική Meridiam απέκτησε το 66% του έργου έναντι του ΑΔΜΗΕ, που διατηρεί το 34% και την τεχνική ηγεσία.
Η Nexans ειδοποίησε ότι η ολοκλήρωση μετατίθεται κατά ένα έτος, την 1η Ιανουαρίου 2031, ενώ η ΡΑΕΚ ενημέρωσε την κοινοβουλευτική επιτροπή ενέργειας ότι το λειτουργικό κόστος θα αυξηθεί από 2 εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε 15,5 εκατομμύρια.
Τον Οκτώβριο του 2026 η Nexans ζήτησε την επανέναρξη των ερευνών βυθού και το ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo βρισκόταν στο Ηράκλειο στα τέλη Οκτωβρίου, με την έκδοση NAVTEX να αναμένεται στις αρχές Νοεμβρίου 2026.
Το έργο παραμένει στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, αλλά η χρηματοδότηση, η τελική αξιολόγηση κόστους και οι ρυθμιστικές αποφάσεις σε Ελλάδα και Κύπρο εκκρεμούν ακόμη.
Key Assumptions
- •Τα στοιχεία προόδου του ΑΔΜΗΕ προς τη ΡΑΕΚ είναι ακριβή.
- •Οι έρευνες βυθού θα επαναληφθούν χωρίς επεισόδιο μετά την έκδοση NAVTEX.
Limitations
- •Το τελικό κόστος του έργου παραμένει άγνωστο.
- •Δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία για τις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία.
Discussion
Discussion (1)
The geopolitical risk of relying on a subsea cable crossing contested maritime zones is being drastically underestimated, and without a robust security guarantee, this infrastructure remains a massive stranded asset in the making. How can the project reach financial close while the fundamental sovereignty disputes governing the seabed route remain unresolved?
Share
Evaluation Scores
Data Sources
Cyprus News: More than half of Cyprus-Greece interconnector cable now manufactured
news
Reliability: 75%
Accessed: Nov 6, 2026
EU Alive: French firm Meridiam takes majority control of Great Sea Interconnector
news
Reliability: 70%
Accessed: Nov 6, 2026
