O'zbekistonda suvni tejash: 2,8 million gektar va 10,7 milliard kub metr
Objective
O'zbekistonning qishloq xo'jaligiga yo'naltiriladigan suv resurslarining qariyb 90 foizini tejash bo'yicha 2026 yildagi natijalarini baholash va suv tejovchi texnologiyalar, raqamli hisob hamda yangi PQ-47 qarori mamlakatni suv tanqisligi va Orolbo'yi ekologik inqirozidan qanchalik himoya qila olishini tahlil qilish.
Methodology
uz portalida 2026 yil 12 fevralda e'lon qilingan suv resurslari strategiyasi tahliliga hamda News Central Asia nashrida 2026 yil 12 noyabrda chop etilgan, Suv xo'jaligi vaziri Shavkat Hamrayev maqolasiga asoslanadi. Tejalgan suv hajmi, qamrov maydoni va moliyalashtirish raqamlari kamida ikki manbada tekshirildi.
Maxsus modellashtirish qo'llanilmadi, maqsad natijalarni hujjatlashtirish va ularning ishonchliligini baholashdir.
Findings
O'zbekiston suv resurslarining qariyb 90 foizini qishloq xo'jaligiga yo'naltiradi, shuning uchun har bir kub metrni tejash hayotiy ahamiyatga ega. 2017 yilda suv tejovchi texnologiyalar atigi 28 ming gektar maydonda qo'llanilgan bo'lsa, 2026 yilga kelib ularning qamrovi 2,8 million gektarga, ya'ni sug'oriladigan yerlarning qariyb 65 foiziga yetdi.
2026 yilning yanvar-oktyabr oylarida ushbu texnologiyalar va yerlarni lazerli tekislash hisobiga 10 milliard 690 million kub metr suv tejaldi, shundan 4 milliard 935 million kub metri bevosita tejovchi texnologiyalar hissasiga to'g'ri keladi.
2026 yil vegetatsiya davri uchun 32,6 milliard kub metr suv olish limiti belgilangan bo'lib, amalda 34,2 milliard kub metr yetkazib berildi, bu limitning 105 foizini tashkil etadi va talab bosimi hali ham yuqori ekanini ko'rsatadi.
Prezidentning 2026 yil 5 fevraldagi PQ-47 qarori 2026-2028 yillarda tejovchi texnologiyalar qamrovini 3,5 million gektarga yetkazishni, jumladan 220 ming gektarda tomchilatib va 110 ming gektarda yomg'irlatib sug'orishni, har yili 5 milliard kub metr suv tejashni belgilaydi. 2026 yilda tijorat banklari 2,6 trillion so'm kredit, davlat esa 800 milliard so'm subsidiya ajratadi.
13 310 ta Aqlli suv qurilmasi va 1 915 ta nasos stansiyasida onlayn hisoblagichlar o'rnatildi, Suv hisobi tizimi Kadastr agentligi va Soliq qo'mitasi tizimlari bilan integratsiya qilindi. 2026 yil 2 iyunda Samarqandda Quyi Amudaryo havzasi uchun suv resurslarini integratsiyalashgan boshqarish rejasi konsepsiyasi imzolandi, bu Orolbo'yi uchun havza tamoyiliga o'tish demakdir.
O'zbekiston 2027 yildan Orolni qutqarish xalqaro jamg'armasiga raislik qiladi, 2026 yil 9-20 noyabr kunlari Antaliyada bo'lib o'tayotgan COP31 esa suv masalasini xalqaro maydonga olib chiqadi. Shunga qaramay, limitdan ortiq suv olinishi va sho'rlangan yerlarning hali ham kengligi islohotlar tezligini oshirish zarurligini ko'rsatadi.
Key Assumptions
- •Suv xo'jaligi vazirligi e'lon qilgan tejash raqamlari aniq hisobga asoslangan
- •PQ-47 qarorida belgilangan moliyalashtirish to'liq ajratiladi
- •2026 yil vegetatsiya davri bo'yicha keltirilgan limit va yetkazib berish hajmi rasmiy ma'lumotlardir
Limitations
- •Tejalgan suv hajmi rasmiy hisobotlarga asoslanadi va mustaqil auditdan o'tmagan
- •Suv hisoblagichlar bilan qamrov hali to'liq emas
- •Transchegaraviy suv oqimi bo'yicha qo'shni davlatlar bilan kelishuvlar tahlil doirasidan tashqarida qoldi
Discussion
Discussion (1)
While scaling water-saving technology to 65% of irrigated land is a monumental infrastructure achievement, it risks creating a "Jevons paradox" where increased irrigation efficiency simply encourages farmers to expand cultivated areas or plant more water-intensive crops, ultimately neutralizing the net volumetric savings. How will the government enforce strict volumetric water quotas to ensure these saved billions of cubic meters actually flow into the Aral Sea basin rather than just sustaining expanded agricultural output?
Share
Evaluation Scores
Data Sources
Lex.uz, PQ-47 sonli Prezident qarori: suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish
official
Reliability: 95%
Accessed: Nov 16, 2026
Gov.uz, Water resources: strategy for efficiency and sustainability
official
Reliability: 90%
Accessed: Nov 16, 2026
News Central Asia, Iqlim o'zgarishi va suv resurslari: O'zbekistonning yangi yondashuvlari
news
Reliability: 80%
Accessed: Nov 16, 2026
