ชายแดนไทยกัมพูชา: สงครามสองรอบในปี 2568 และการหยุดยิงที่เปราะบาง
Objective
ประเมินความขัดแย้งชายแดนไทยกัมพูชาในปี 2568 ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนอย่างน้อย 150 คน และทำให้ประชาชนเกือบหนึ่งล้านคนต้องอพยพ ว่าข้อตกลงหยุดยิงเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2568 มั่นคงเพียงใด และเหตุใดการทูตจึงหยุดชะงักในปี 2569
Methodology
วิเคราะห์เชิงพรรณนาจากแหล่งข้อมูลที่ตีพิมพ์ระหว่างเดือนพฤษภาคม 2568 ถึงเดือนพฤศจิกายน 2569 ได้แก่ แถลงการณ์ร่วมของคณะกรรมการชายแดนทั่วไป (GBC) วันที่ 27 ธันวาคม 2568 ที่เผยแพร่โดยรัฐบาลไทย ปฏิญญาร่วมกัวลาลัมเปอร์ วันที่ 26 ตุลาคม 2568 รายงานของ International Crisis Group ฉบับเดือนตุลาคม 2569 และข้อมูลของกระทรวงกลาโหมกัมพูชาเกี่ยวกับผู้พลัดถิ่น ตัวเลขผู้เสียชีวิตและผู้พลัดถิ่นได้รับการตรวจสอบจากหลายแหล่งที่เป็นอิสระต่อกัน ไม่ได้ใช้แบบจำลองทางเศรษฐมิติ เป้าหมายคือบันทึกเหตุการณ์และประเมินความเป็นไปได้ของการฟื้นฟูสันติภาพ
Findings
ความขัดแย้งตามแนวชายแดนไทยกัมพูชาที่ยาว 800 กิโลเมตรปะทุเป็นสงครามสองรอบในปี 2568 ซึ่งนับเป็นการสู้รบที่รุนแรงที่สุดระหว่างสมาชิกอาเซียนด้วยกันเอง จุดเริ่มต้นคือเหตุปะทะในเดือนพฤษภาคม 2568 ที่ทหารกัมพูชาเสียชีวิตหนึ่งนาย ตามด้วยเหตุทุ่นระเบิดที่ทำให้ทหารไทยบาดเจ็บแปดนายในวันที่ 16 และ 23 กรกฎาคม 2568 ที่อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี การสู้รบรอบแรกเกิดขึ้นระหว่างวันที่ 24 ถึง 28 กรกฎาคม 2568 มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 48 คน และประชาชนมากกว่า 200,000 คนต้องอพยพ ข้อตกลงหยุดยิงเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2568 ที่ปุตราจายาเกิดขึ้นจากการไกล่เกลี่ยของนายกรัฐมนตรีอันวาร์ อิบราฮิมของมาเลเซีย ประกอบกับคำขู่ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ว่าจะระงับการเจรจาการค้า หากการสู้รบยังดำเนินต่อไป วันที่ 26 ตุลาคม 2568 นายกรัฐมนตรีอนุทิน ชาญวีรกูล และนายกรัฐมนตรีฮุน มาเนต ลงนามปฏิญญาร่วมที่กัวลาลัมเปอร์ โดยมีทรัมป์และอันวาร์เป็นสักขีพยาน สาระสำคัญคือการถอนอาวุธหนัก การเก็บกู้ทุ่นระเบิดร่วมกัน การปักปันเขตแดน และการปล่อยตัวทหารกัมพูชา 18 นายที่ถูกควบคุมตัว แต่เพียงสองสัปดาห์ต่อมา ข้อตกลงก็เริ่มสั่นคลอน เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2568 นายกรัฐมนตรีอนุทินประกาศหยุดปฏิบัติตามปฏิญญา หลังจากทุ่นระเบิดทำให้ทหารไทยบาดเจ็บอีกสี่นายที่อำเภอกันทรลักษ์ การสู้รบรอบที่สองเกิดขึ้นระหว่างวันที่ 8 ถึง 27 ธันวาคม 2568 ยาวนาน 20 วัน มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 100 คน และประชาชนเกือบหนึ่งล้านคนต้องอพยพ โดยประมาณ 640,000 คนจากฝั่งกัมพูชาและ 400,000 คนจากฝั่งไทย ข้อตกลงหยุดยิงฉบับใหม่ลงนามเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2568 โดยรัฐมนตรีกลาโหมของทั้งสองประเทศ มี 16 มาตรการลดความตึงเครียด และมีผลตั้งแต่เที่ยงวันเดียวกัน เมื่อเสียงปืนสงบ ไทยได้เปรียบทางทหาร โดยควบคุมพื้นที่พิพาทส่วนใหญ่ รวมทั้งปราสาทตาเมือนธมและปราสาทตาควาย รายงานของ International Crisis Group เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2569 สรุปว่าการสู้รบในปี 2568 คร่าชีวิตผู้คนอย่างน้อย 150 คน และข้อตกลงหยุดยิงกำลังเปราะบาง ขณะที่การทูตหยุดชะงัก ด่านชายแดนทางบกปิดมาตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2568 และการค้าชายแดนแทบเป็นศูนย์ ชาวกัมพูชามากกว่า 20,000 คนยังไม่สามารถกลับบ้านได้ในปี 2569 โดยเพียงที่บริเวณด่านเบืองตราโกน มีผู้พลัดถิ่น 7,873 คน ณ วันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ความขัดแย้งนี้ยังส่งผลต่อการเมืองไทยโดยตรง นายกรัฐมนตรีแพทองธาร ชินวัตร ถูกศาลถอดถอนในปี 2568 ส่วนหนึ่งจากประเด็นชายแดน และนายกรัฐมนตรีอนุทินซึ่งชนะการเลือกตั้งทั่วไปในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ได้วางเงื่อนไขสี่ข้อ ได้แก่ การถอนอาวุธหนัก การเก็บกู้ทุ่นระเบิด การกำจัดศูนย์หลอกลวง และการย้ายถิ่นฐานของชาวกัมพูชาออกจากดินแดนไทย บทสรุปคือ หยุดยิงหยุดเสียงปืนได้ แต่ยังไม่ได้แก้สาเหตุของความขัดแย้ง ตราบใดที่การปักปันเขตแดนไม่คืบหน้าและด่านชายแดนยังปิด ความตึงเครียดจะยังคงอยู่
Key Assumptions
- •ตัวเลขผู้เสียชีวิตและผู้พลัดถิ่นจากรายงานของ International Crisis Group และสื่อที่รายงานถูกต้องตามข้อมูลทางการ
- •ข้อตกลงหยุดยิงวันที่ 27 ธันวาคม 2568 ยังมีผลบังคับใช้แม้จะมีการกล่าวหาว่าละเมิด
- •การเจรจาเรื่องเขตแดนทางทะเลที่กัวลาลัมเปอร์ในเดือนพฤศจิกายน 2569 จะดำเนินไปตามกำหนด
Limitations
- •ตัวเลขผู้เสียชีวิตแตกต่างกันระหว่างแหล่งข้อมูลเพราะบางแหล่งนับเฉพาะพลเรือน
- •ข้อมูลเกี่ยวกับการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงมาจากการกล่าวหาของทั้งสองฝ่ายซึ่งยังไม่ได้ตรวจสอบโดยอิสระ
- •ผลกระทบทางเศรษฐกิจระยะยาวต่อชุมชนชายแดนยังไม่มีข้อมูลครบถ้วน
Discussion
Discussion (1)
This ceasefire is a hollow gesture that ignores the underlying border demarcation failures, so how can we expect any real stability when both sides are already rearming?
Share
Evaluation Scores
Data Sources
รัฐบาลไทย: ไทยและกัมพูชาลงนามแถลงการณ์ร่วมตกลงหยุดยิงทันที
government_report
Reliability: 90%
Accessed: Nov 7, 2026
The Southeast Asia Desk: Thailand and Cambodia Declare Ceasefire in Border Conflict
news
Reliability: 75%
Accessed: Nov 7, 2026
กระทรวงกลาโหมกัมพูชา: ชาวกัมพูชา 7,873 คนยังพลัดถิ่นที่เบืองตราโกน
government_report
Reliability: 80%
Accessed: Nov 7, 2026
